Browse By

Ο χρόνος, η καμπάνα και ένα μικρό προσωπικό μήνυμα…

Dalí, Salvador. The Persistence of Memory (Surrealistic Painting). 1931, Oil on Canvas. The Museum of Modern Art, New York. ( Περισσότερα: https://comments-on-the-persistence-of-memory.tiiny.site/ )

Ο χρόνος… Μια έννοια που μελετήθηκε όσο λίγες και, μάλιστα, από ποικίλλες οπτικές˙ από φιλοσόφους (η ουσία του κ.ά.), από ψυχολόγους (ο ψυχολογικός χρόνος, η ζωή στο τώρα, η ταυτότητα ως εκκίνηση από το παρελθόν, παρουσία στο τώρα και προβολή προς το μέλλον κ.ά.), από επιστήμονες (το απόλυτο του Νευτώνειου κοσμικού ρολογιού, η σχετικότητα του Αϊνστάιν κ.ά.)…

Ας μιλήσουμε, ωστόσο, λίγο για τον ημερολογιακό χρόνο… Άλλωστε, αυτή του η θεώρηση μπορεί να χαρακτηριστεί και ως η πλέον επίκαιρη. Ημερολογιακός χρόνος, λοιπόν… Γρηγοριανό ημερολόγιο, Πέμπτη, 31η του Δεκεμβρίου του έτους 2020 μ.Χ. Ένα έτος που, ίσως, του αναλογεί ο χαρακτηρισμός «κοσμοϊστορικό». Έτος δίσεκτο, και κυριολεκτικά, αν το δει κανένας σε μια πρώτη ρηχή ανάλυση. Άρρηκτα συνδεδεμένη, κατά πάσα πιθανότητα, θα μείνει στις συνειδήσεις όλων μας η φετινή χρονιά με την αρρώστια (μια πανδημία που σημείωσε και σημειώνει ποσοστά θνητότητας που έχει να γνωρίσει η ανθρωπότητα πολλά χρόνια), τον θάνατο, τη δυσκολία, τη μοναξιά…

Εκ πρώτης όψεως, λοιπόν, και σε μια συνείδηση που δεν είναι ασκημένη καταλλήλως, η φετινή χρονιά και τα όσα έφερε μαζί της δίνουν εύφορο έδαφος σε μια τακτική και αντιμετώπιση που ενέχει τη μιζέρια, την παράδοση, την αμετροεπή διαμαρτυρία και ένα φίλαυτο φρόνημα που εκφράζεται με όλους τους παραπάνω και άλλους τρόπους και, εν ολίγοις, επικεντρώνεται στη βολή του, στον αυτισμό του, στο τι έχασε, στο τι του λείπει. Και, ίσως, αυτοί να ήταν οι πιο ισχυροί δαίμονες με τους οποίους κανείς είχε να παλέψει εν καιρώ πανδημίας˙ το ανικανοποίητο, τον διάχυτο αρνητισμό, την παράδοση σε μια σκοτεινή θέαση της κατάστασης (και έχει ιδιαίτερη σημασιολογική και ψυχολογική αξία η χρήση της λέξης «παράδοση»), τη μοναξιά και τα όσα παρεπόμενά της.

Ωστόσο, και είναι μια αλήθεια ευρέως γνωστή, μια αλήθεια πρακτική και ουσιαστική, η ψυχολογία του καθενός από εμάς δεν επηρεάζεται τόσο από την «αντικειμενική» πραγματικότητα των γεγονότων, παρά από την κατάσταση του φαντασιακού μας, τη φαινομενολογία τους, από τα χρώματα της ψυχής μας, κατά το ποιητικότερο. Σε αυτή την κατάσταση, δόθηκε μια υπέροχη ευκαιρία για να καλλιεργήσουμε τον εαυτό μας, να λάβουμε ορισμένα μαθήματα (και εδώ ευλόγως υπονοείται το γεγονός, ότι το παρόν αποτελεί προσωπική άποψη, ωστόσο το μοτίβο της θετικής θέασης της εξωτερικής πραγματικότητας παραμένει στο κέντρο της οπτικής αυτής)˙ μαθήματα αγάπης και συντροφικότητας, μαθήματα αυτογνωσίας, μαθήματα υπομονής, πίστης και ελπίδας. Αλλά, (και αυτό αποτελεί και ένα από τα σημαντικότερα μαθήματα που έλαβα προσωπικά και, μάλιστα, και αυτό που αρμόζει περισσότερο στη σημερινή μέρα) ένα από τα σημαντικότερα μαθήματα είναι το εξής: η αξία του χρόνου. Εδώ, θα αναφέρω, σχετικά, δύο εύκολα αναγνωρίσιμα γνωμικά, περιεκτικά και απλά, μεστά στο περιεχόμενό τους: (1) «Carpe Diem!», τουτ ’ έστι: «Άδραξε τη μέρα!» (αρχαίο ρωμαϊκό ρητό που μας καλεί σε ενεργή αντιμετώπιση της ζωής, στο ρούφηγμα της μοναδικότητας κάθε στιγμής, πλήρους νοήματος, χωρίς αναστολές και δικαιολογίες) και (2) «Αυτός που τολμάει να σπαταλήσει μια ώρα από τον χρόνο του, δεν έχει ανακαλύψει την αξία της ζωής!», ένα γνωμικό που αποδίδεται στον Κάρολο Δαρβίνο, ο οποίος, πάλι, όπως και στο πρώτο γνωμικό, μας μεταφέρει το ίδιο μήνυμα. Ας αφουγκραστούμε και ας παλέψουμε με καθετί κρύβουμε μέσα μας (σκοπίμως χρησιμοποιώ το α’ πρόσωπο, θέλοντας να καταδείξω την ριζοσπαστική προσωπική ευθύνη σε όλη αυτή την προσπάθεια) και ας παραμείνουμε ανοιχτοί στην ομορφιά της, σε αυτή που κλείνεται στο τώρα, κοιτώντας το χθες με σοφία και το αύριο με πίστη, θάρρος και ελπίδα!

Και, που και που (ευφημιστικά θα έπρεπε να χρησιμοποιώ τον επιρρηματικό προσδιορισμό εδώ, κανονικά η επίγνωση αυτή είναι η βασιλλίδα των σοφών αντιμετωπίσεων απέναντι στη ζωή και θα έπρεπε, κατά το δυνατόν, να κινείται διαρκώς ανάμεσα στις λέξεις και στις σκέψεις μας) ας φέρνουμε στο νου μας, αυτόν που, εμάς τους ανθρώπους, τουλάχιστον, μας στερεί τον χρόνο˙ τον θάνατο. Να τον φέρνουμε, ώστε να τρομάζουμε τον εαυτό μας και, έτσι, περιέργως, να τον κινητοποιούμε να ζει αυθεντικά, ειδικά στους καιρούς μας, που η κουλτούρα της ευκολίας μας κάνει να βλέπουμε τους εαυτούς μας ως παντοδύναμους και αρείους (και πολλές φορές εις βάρος των συνανθρώπων μας), μα και, ταυτόχρονα, τόσο αδύναμους και χωρίς κατοχή κινήτρου και δίψας, όσο ποτέ άλλοτε…

Κλείνοντας, παρακάτω, παραθέτω δυο σκέψεις˙ η πρώτη, πάνω στον θάνατο και η δεύτερη, πάνω στη δυσκολία:

  1. Memento Mori

Καβαλάρη μαύρε και σκοτεινέ, τι μήνυμα φέρνεις; Τι μας θυμίζεις και μας ταράζεις τις συνειδήσεις; Τι μας ψιθυρίζεις στο τρομαγμένο μας αφτί, στο παγωμένο μας μυαλό; Τι είσαι; Ένα μαύρο ή το μόνο φως που πρέπει να φωτίζει τη σκοτεινή σκηνή της συνείδησής μας;

Κάποτε είχα πει τον φόβο σου, τον πατέρα όλων των φόβων, έναν «εγωιστικό φόβο»… Το σκεπτικό μου ήταν, ότι σκεπτόμενοι (αμυντικά) για τον εαυτό μας ως των πιο άξιων και απαραίτητων πλασμάτων πάνω σε αυτή τη Γη, φυσικό είναι να τρομάζουμε στη σκέψη της ανυπαρξίας μας, στη σκέψη της απουσίας μας και της έλλειψης αυτού του μυστηρίου που λέγεται «ζωή»… Τη μόνη σκέψη, τη μόνη προσμονή που έχουμε βέβαιη.

Ώ της ειρωνείας˙ κάνουμε τόσες σκέψεις και όνειρα για το μέλλον και, ακόμα κι αν δουλεύουμε με νύχια και με δόντια για την πραγματοποίησή τους, μια στιγμή -αυτή η τρομερή στιγμή- μπορεί να τα πάρει όλα, σα τη θάλασσα που σβήνει το ερωτικό μήνυμα στην άμμο και το παίρνει βαθιά στα σπλάχνα της, έτσι κι η Γη αγκαλιάζει ξανά το χωμάτινο παιδί της και το ζεσταίνει μέσα στο υγρό της χώμα.

Αλλά, εσύ (!), εσύ μαύρε καβαλάρη, εσύ ψυχοβγάλτη, εσύ βαρκάρη του Αχέροντα, όσο κι αν περνιέσαι παντοδύναμος, πάλι εμείς, η ζωή, θα σε νικάμε, πάλι θα δημιουργούμε, πάλι θα πεθαίνουμε και θα ξαναγεννιόμαστε αναστημένοι σε τούτο τον κόσμο, πάλι θα απολαμβάνουμε την αύρα των λουλουδιών, κάθε πρώτη της άνοιξης, στο πάρκο, πάλι θα ερωτευόμαστε, πάλι θα γεννοβολάμε. «Που σου, θάνατε, το κέντρον; Που σου, Άδη, το νίκος;», θα ψάλλουμε, κάθε Πάσχα, στην Ανάσταση. Έτσι, λοιπόν, το μόνο που μας δείχνει το σκοτεινό σου πρόσωπο είναι η αδύναμη και κοκκαλιασμένη πλάτη σου, η Ανάσταση!

Εσύ είσαι το φως στο τέλος του δρόμου, εκείνος ο φάρος που αναβοσβήνει σα να μας θυμίζει κάτι πολύ σημαντικό… Σα να μας θυμίζει τη ζωή, το φρέσκο της κάθε στιγμής, τον ερωτικό ανακαινισμό της ύπαρξης. Μα το φως σου δεν είναι δυνατό και πολλοί το μπερδεύουν με μια φλόγα που καίει και τυφλώνει… Λίγοι είναι εκείνοι, οι πιο εκλεκτοί και δυνατοί, που ΘΑ ΠΑΡΟΥΝ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ να πιστέψουν στην περίεργη, αλλά πάντα εκεί παρούσα ομορφιά του φωτός σου, ενός φωτός που μόνο αυτοί με ξεθολωμένα μάτια μπορούν να διακρίνουν! Ας σε φέρνουμε όλο και πιο συχνά στο μυαλό μας, καμπάνα της Ανάστασης!

2. Έλα!

Έλα, πεφορτισμένε! Έλα, πλανεμένε! Έλα, όπως κι αν είσαι! Άπλωσε το χέρι σου, να σε πιάσω! Άνοιξε την καρδιά σου, να μπω μέσα! Κάτω από την ανησυχία, κάτω από τη λύπη, κάτω από τις εξαρτήσεις και τις αμαρτίες και τα πάθη Εγώ είμαι! Ο αιώνιος Λόγος! Η πρωταρχική αιτία! Και, να ξες, όποιον δρόμο και να ακολουθήσεις πάντα σε ‘μένα θα σε βγάζει! Αρκεί να είναι ελεύθερος! Αρκεί να τον επιλέξεις εσύ! Και να ανέβεις ηθελημένα την ανηφόρα του! Η λύπη; Φυσική είναι, μην της πας κόντρα! Ο φόβος; Μπορεί να σου φαίνεται καινούργιος, αλλά καλό είναι να τον συνηθίσεις, γιατί θα σε ακολουθεί σε όλη σου τη ζωή! Πίστευε μόνο! Τόσο απλά! Οι λύσεις πάντα κρύβονται μέσα σου, απλά τις σκοτεινές μέρες πρέπει να ανάψεις ένα κερί για να τις δεις! Μην διστάσεις να το ανάψεις με την φωτιά της καρδιάς σου! Έλα! Έλα! Έλα!

Καλό κι ευλογημένο το νέο έτος, 2021!

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *